“Ik ben er bewuster
mee bezig”

Veertien jaar werkt Jolanda van Gelderen als gezinsvoogd bij Jeugdbescherming West, regio Zuid-Holland-Zuid. Helaas maakt ze geweld in haar werk geregeld mee. Ze vertelt hoe een vader van een pupil haar jarenlang uitschold en intimideerde. Dat maakte haar soms angstig en het had ook invloed op haar besluitvorming. Na een verlenging van de ondertoezichtstelling riep hij ‘ik weet je te vinden kankerwijf’. “In zo’n situatie ga je absoluut niets doen tegen zijn wil in,” vertelt ze.

De jongen uithuisplaatsen kon alleen als vader zélf inzag dat dit de beste weg was. De jongen zou zonder toestemming van zijn vader niet openstaan voor behandeling en alleen maar bezig zijn weg te komen. Toen de jongen thuis de boel had verbouwd, gaf vader aan dat het niet meer ging en is hij uiteindelijk naar een instelling gegaan. “De structuur en de voorspelbaarheid hebben hem goed gedaan. Vader kon er achter staan.”


Jeugdzorg komt vaak negatief in beeld, vindt Jolanda. “We halen kinderen uit huis en zijn de boeman.” Ze pleit voor meer bekendheid over haar ingewikkelde werk. “We hebben een moeilijke taak. Een kind weghalen bij ouders, zeker als die er niet achter staan, is heftig. Soms worden ouders bijvoorbeeld door angst bij psychiatrische problematiek, agressief naar ons. Maar we kunnen niet zeggen: we stoppen ermee. Want uiteindelijk moeten we er voor de kinderen zijn.”

“Ik zoek al negen maanden een plek. Deze jongen is klaar in de gesloten jeugdzorg maar er is geen passende vervolgplek. Dat vind ik gewelddadig.”

Jolanda maakte afgelopen jaar een paar dialoogsessies van Jeugdzorg Nederland mee over geweldloze jeugdzorg. Dat vond ze indrukwekkend en nuttig: “Ik zie nu beter in dat separeren voor jongeren niet goed is en dat jongeren psychisch geweld ervaren omdat ze het gevoel hebben dat anderen over hun leven beslissen.” Jolanda denkt bij geweld nu niet alleen aan lichamelijk geweld of seksueel misbruik maar ook aan psychisch geweld, aan pesten op groepen en aan maatschappelijk geweld dat jongeren aangedaan wordt. “Ik vraag nu standaard aan al mijn pupillen die in een pleeggezin of instelling verblijven of ze zich veilig voelen op deze plek. Ik ben er bewuster mee bezig.”


Zelf ervaart ze ‘leuren met een kind’ als geweld. “Ik kijk altijd naar wat een kind nodig heeft. Dan moet ik de financiering organiseren en iedereen om tafel krijgen. Maar soms ben ik máánden bezig om een passende plek te vinden voor een kind. Zo zoek ik nu al negen maanden een vervolgplek voor een jongen die in een gesloten instelling verblijft. Hij is daar klaar met zijn behandeling maar er is geen passende vervolgplek. Dat vind ik gewelddadig.”

Jolanda ziet dat sommige jongeren terugvallen in negatief gedrag doordat ze niet weten wat hun verblijfsplek wordt. “Je moet ergens weg, maar je weet niet waar je moet wonen. Dat is ondraaglijk. En als ze daardoor weer moeilijk gedrag laten zien, worden er weer consequenties aan gekoppeld. Daar word ik verdrietig van.”

Jolanda van Gelderen

“We hebben een moeilijke taak. Een kind weghalen bij ouders is heftig.”