‘Leven in een leefgroep is pittig’

Farli heeft het druk. Hij maakt lange dagen in de horeca, doet vrijwilligerswerk bij Jeugdformaat en zit in het Jeugd Welzijns Beraad, het platform van alle jongerenraden in de jeugdzorg. Daar houdt hij zich bezig met het onderwerp geweld. Ondertussen zorgt hij voor zijn jongere broer, die zijn leven niet op orde krijgt.

Hij is gewend om te zorgen. Twaalf jaar was Farli toen er bij hem thuis een gezinsvoogd kwam omdat het niet goed ging. “Mijn moeder koos ervoor om na haar werk te slapen.” Farli bracht zijn zusje naar school, deed de boodschappen, bereidde het eten en probeerde zijn broertje ook toen al op te voeden. Inmiddels is helder dat moeder en broer adhd hebben en dat hij zelf ook baat heeft bij duidelijkheid en structuur. Moeder deelde geregeld een tik uit. “Vroeger zag ik dat als geweld, nu zie ik het als discipline. Die grens voel ik nu scherper. Ik zeg niet dat een tik uitdelen normaal is, maar dat iedere cultuur anders is.”

“Er moet meer menselijkheid komen.”

De voogd kwam om de week langs, maar veel veranderde er niet voor Farli. Hij hield nog steeds de boel draaiende thuis. Totdat hij op zijn vijftiende een astma-aanval kreeg en in het ziekenhuis belandde. “Daarna ging het bergafwaarts.” Farli spijbelde en bleef zitten. Toen bleek dat moeder de rekeningen niet meer betaalde, stond het gezin op straat. Farli wilde bij zijn oma wonen, maar dat vond de voogd niet ok. “Ze vond het beter dat ik naar een leefgroep ging.” Dat er niet naar zijn wens geluisterd is, ervaarde hij als gewelddadig. Maar hij ziet nu de andere kant: “Ik was van mijn pad geraakt dus kreeg een harde tik terug op mijn pad. Als ik niet naar die leefgroep was gestuurd, had ik waarschijnlijk niet de baanmogelijkheden die ik nu heb.”

Leven in een leefgroep is pittig, weet Farli. Veel verschillende jongeren met evenveel verschillende rugzakken. Samen met een groepsgenootje was Farli ‘de macho’ van de groep. Zíj bepaalden de orde, niet altijd op een even fraaie manier. Het was hún manier van overleven.

Geweld is niet goed, maar: “We moeten ook accepteren dat geweld er is. Het zit in de mens. We moeten ermee leren omgaan en het bespreekbaar houden.” Geweld heeft veel gezichten en kanten, zegt hij. Wat als geweld wordt ervaren, verandert voortdurend. “Een corrigerende tik was vroeger normaal. Nu tonen jongeren geen respect voor opvoeders, dat is ook verkeerd. In de jeugdzorg vind ik het nu erg dat kinderen vaak niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. Dat is verwaarlozing en zie ik ook als geweld.”

Farli vindt dat er onvoldoende geluisterd wordt naar wat jongeren zelf willen. Daar wil hij zich hard voor maken. Als ervaringsdeskundige wil hij jongeren in de jeugdzorg motiveren om meer samen te doen, socialer te zijn naar elkaar. Medewerkers hebben daar een rol in, vindt hij, maar die hebben te weinig tijd. “Die zijn altijd bezig met verantwoorden, verantwoorden, verantwoorden. Zo ontstaat er een pestcultuur op de groep. Terwijl er juist meer menselijkheid moet komen.”

Farli

“Geweld zit in de mens, we moeten ermee leren omgaan.”